تبلیغات
رها پارس - مغز متفکر ناسا و از پایه‌گذاران نظریه اطلاعات و مخابرات در جهان(پرفسوررضا)

خاندان رضا

این خاندان از حاجی آقارضای مجتهد گیلانی نام گرفته است که مجتهدی ثروتمند و ذی نفوذ بوده است. حاج آقارضا فرزند ملامیرزا حسن بن ملامیرزاجان و نوه دختری حاج میرزابابا مستوفی بود که این هر دو نیز از معتبران زمان خود بوده اند. حاج آقارضا پس از پایان دوره تحصیل در رشت که در آن روزگار یکی از مراکز تعلیم و تربیت دینی بوده است به فرمان پدر به نجف اشرف رفت و از محضـر مدرسـان بزرگ نجـف کسب فیض کـرد و به رشـت بازگـشت. اعـتبار خـانوادگی، دانش و شهـامـت او موجـب شد که از جملـه ی صدرنشینان محافل دینی و اجتماعی و مرجع اهل حاجت شود. او در بعضی رویدادها به خصوص رویدادهای منطقه ی ایلی تالش مداخله می نمود و در برخوردهایی که بین خانهای شیعی مذهب بومی و خانهای غیر بومـی روی می داد، به سود خانهای بومی وارد جریان می شد و مشکلات آنان را در مرکز ایالت فیصله می داد و حل می نمود. این پشتیبانیها به قرابت سببی منتهی شد. به این معنی که خواهر امیر مقتدر طالشی ( ضرغام السلطنه ) به حباله ی نکاح یکی از پسران حاج آقارضا به نام حاجی شیخ اسدالله درآمد. در سال 1314 هجری قمری که اولین مدرسه به سبک جدید به وسیله مرحوم حسن شیخ الملک، به دستیاری حاج معین الاطباء رشتی در رشت تأسیس شد و مدرسه و بانی آن به ترویج بی دینی متهم شدند. حاج آقا رضای مجتهد مدرسه و طرفدارانش را مورد حمایت قرار داد و دو فرزند نوجوان خود به نام شیخ محمود و شیخ نصرالله را که در کودکی معمم بودند با عبا و عمامه به مدرسه فرستاد و در کلاس نشانید که روحانیون ناحیه ی حیدری رشت از او تبعیت کردند و مشکل بانیان مدرسه را حل کردند. موضوع افترا و تهمت فروکش کرد. از معاریف این خانواده بعد از مرحوم حاجی آقارضا یکی همان شیخ محمود نوجوان بود که در قیام جنگل به جنگلیان پیوست و در جمهوری اول که به سرکمیسری کوچک خان تشکیل شد، عنوان کمیسر قضایی یافت و روزنامه ی معتبر « طلوع » را در رشت تأسیس و مدیریت کرده و انتشار می داد و از آن زمان با نام محمود رضا شهرت یافت. چندی نیز نماینده مردم لاهیجان در مجلس شورا بوده است ( دوره ششم ). اعضای این خاندان با نام خانوادگی رضا شهرت دارند و معروفترین آنها در زمان حاضر ریاضی دان معروف پروفسور فضل الله رضا 

است که چندی رییس دانشگاه بوده است و صاحب تألیفاتی در ادبیات و ریاضیات است. همچنین دکتر عنایت الله رضا که از محققان چیره دست است و تألیفات و آثاری از ایشان انتشار یافته است.

پروفسور فضل الله رضا در 11 دیماه 1293 شمسی در رشت دیده به جهان گشود. وی به پشتوانه ی خانواده ی بافرهنگش همراه رشد و پرورش جسمی، از سرچشمه ی زلال تربیت معنوی نیز سیراب شد و از آموزه های فرهنگ و ادب ایرانی و اسلامی بهره ها گرفت. دوران دبستان و دبیرستان را به ترتیب در تهران در مدرسه سیروس و دبیرستان ایرانشهر گذراند و دوران دانشگاهی را در رشته مهندسی برق در دانشگاه تهران به پایان برد. پروفسور رضا از نوجوانی با شعر، ادب، فلسفه، حکمت، عرفان و ریاضی آشنایی پیدا کرد. او در 25سالگی کتابهای «راز آفرینش»، «هندسه ی علمی» و «رادیو به زبان ساده» را به رشته تحریر در آورد. در تابستان سال 1323 خورشیدی یعنی در اواخر جنگ جهانی دوم برای تکمیل تحصیلات راهی آمریکا شد. و در این مسافرت که دو ماه به طول انجامید شاهنامه ی فردوسی و دیوان حافظ و چند کتاب دیگر را که توشه ی روان خود در راه این سفر دراز کرده بود هیچگاه از خود دور نمی نمود و آنها را بسان شناسنامه و گذرنامه ی حقیقی تابعیت ایرانی خود می پنداشت. استاد پس از این سال در دانشگاه کلمبیا و سپس در دانشگاه پلی تکنیک نیویورک به تحصیل دوره ی فوق لیسانس و دکتری پرداخت و محضر استادان و صاحبنظران بزرگ دنیا را در رشته ی ریاضی کاربردی و مهندسی برق و مخابرات و ارتباطات درک کرد و یا توفیق همکاری با آنان را یافت که از آن میان می توان از ریاضی دان مشهور شوروی کلموگروف و دیگر ریاضی دان آمریکایی نوربرت وینر که « تئوری نظام بی نظامی » را در حساب احتمالات کشف کردند، نام برد. استاد رضا پس از دریافت مدرک دکتری الکترونیک از دانشگاه پلی تکنیک نیویورک به تدریس در دانشکده فنی دانشگاه کاتولیک آمریکا (واشنگتن) مشغول شد و چون شوق فراوان نسبت به کارهای پژوهشی در مراکز مهم علمی داشت پروفسور فوستر و پروفسور وبر، دو تن از ریاضی دانان معروف که رساله ی دکتری او را در دانشگاه نیویورک سرپرستی کرده بودند به یاری و تأیید او شتافتند و نامه هایی به دانشگاه تهران و دانشگاه معروف ام.آی.تی در بوستن نوشته و شایستگی وی را جهت تدریس و تحقیق مورد تأیید قرار دادند. پروفسور رضا در این باره می گوید: «از دانشگاه موطنم هیچگاه خبری نرسید؛ شاید نامه ها را در دانشکده ی فنی بایگانی کرده باشند، ولی دعوت نامه ای از دانشگاه بنام آمریکا، ام.ای.تی به دستم رسید که از آغاز سال تحصیلی1950 میلادی برای پژوهش و تدریس در دانشکده برق این دانشگاه مشغول کار شوم».بدین ترتیب کار 4 ساله ی او در این مرکز علمی معروف آغاز شد و به دنبال آن تا مدت طولانی یعنی تا سال 1346 شمسی در دانشگاه سیراکیوز تدریس کرد. نوشته های پروفسور رضا در مجلات علمی انتشار یافت و جنبه جهانی پیدا کرد. آثار او به سرعت در شوروی سابق، رومانی، مجارستان، چکسلواکی، دانمارک، سوئیس، اسپانیا، آلمان، فرانسه، ژاپن، استرالیا و چند کشور دیگر ترجمه و یا چاپ شد. و در دسترس پژوهندگان علوم مربوط قرار گرفت. پروفسور رضا سرانجام در سال 1346 شمسی پس از بیست و اندی سال دوری وارد ایران شد و به ریاست دانشگاه صنعتی و سپس به ریاست دانشگاه تهران رسید. آنگاه با عنوان سفیر ایران در یونسکو راهی پاریس شد. دانشکده علوم دانشگاه سوربن پاریس مقدمش را گرامی داشت و با سمت استادی در آنجا مشغول تدریس گشت. این دوره از خدمت او 5 سال طول کشید تا با سمت سفیر کبیر ایران در کانادا وارد آن کشور شد، اربابان ذوق و بصیرت در دانشگاه های مک گیل و کنکوردیا از این فرصت استفاده کرده و سفیر ایران را به استادی در دانشگاه های خود دعوت کردند که این همکاری تا امروزه ادامه دارد.

دکتر رضا با خلق تئوری «انفرماسیون و مکاتب پیشرفته» در ریاضیات کاربردی و علوم وابسته ی آن تحولی به وجود آورد. این نظریه نه تنها او را بلندآوازه ساخت بلکه در اندک زمانی مورد استفاده ی سایر دانشمندان و سوداگران علم قرار گرفت و به کمک آنان بود که نظریه ی انفرماسیون از محدوده ی کره ی خاکی خارج و راهی فضاهای دوردست گردید. استاد رضـا یکی از دانشوران و مفاخـر علمی ایران است. او در ریاضیات کاربردی، تئوری سیستم و کنترل اتوماتیک، مهندسی برق و مخابرات، تئوری شبکه هـای برق و تئوری انفرماسیون یکی از صاحبنظران جهان معـاصـر است و در پیشرفت و کشف دانسته های بشر امروز سهـم عمده ای دارد. شگـفت آن که این اسـتاد ریاضی یکی از سخن سنجان و شاعران خوش ذوق روزگار ماست. استاد رضـا اگر چه مشغول مباحث عمیق علمی است ولـی روحـش با فـرهنگ فــارسـی آمیخته است و چهره ای درخشان از فرهنگ و ادب ایرانی و اسلامی است.

سوابق دانشگاهی

طی سال‌های ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۴ عضو گروه مهندسی برق دانشکده مهندسی دانشگاه کاتولیک آمریکا و سپس دانشگاه ام آی تی در بوستون آمریکا بود و بین سال‌های ۱۳۳۳ تا ۱۳۴۷ در گروه مهندسی دانشگاه سیراکیوز در ایالت نیویورک عضویت داشت. پروفسور رضا در سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۳ استاد مهمان در دانشگاه‌های مرکزی سوییس، کپنهاک دانمارک و دانشگاه کلرادو در بولدر آمریکا و پاریس بوده است.

پروفسور رضا از سال ۱۳۵۷ تاکنون استاد دانشگاه‌های کنکوردیا در مونترئال در کبک کانادا و دانشگاه مک‌گیل مونترئال است. او همچنین رییس افتخاری کنفرانس مهندسی برق ایران، استاد افتخاری دانشگاه تربیت مدرس، رییس انجمن علمی ایرانیان در آمریکای شمالی، رییس گسترش زبان و ادب فارسی و مشاور و همکار فعال مؤسسات علمی و ادبی فراوانی بوده است. پروفسور رضا یکی از پایه‌گذاران نظریه اطلاعات و مخابرات در جهان است و تحقیقات گسترده‌ای در زمینه ظرفیت شنون و ارسال حداکثر اطلاعات در کانال‌های مخابراتی نویزدار، نظریه اطلاعات و فرایندهای تصادفی، سیستم‌های خطی آنالیز عمومی، نظریه سیستم‌ها و مدارها، نظریه کنترل سیستم‌های پویا، فضاهای خطی، انتقال و تلفات انرژی در شبکه‌های n دهانه‌ای انجام داده است. او همچنین معتقد است که نباید سنت‌های ملی و دینی را آسان از دست داد و در وضع كنونی جهان، خردگرایی به تنهایی نمی‌تواند جوامع جهان سوم را با جهش یک روزه به رده اول اقتصاد و تکنولوژی برساند.

مشاغل دولتی

ریاست دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۴۶ تا ۱۳۴۷

ریاست دانشگاه تهران

سفیر ایران در یونسکو، ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۳

سفیر ایران در کانادا، ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۷

آثار پروفسور فضل الله رضا

شمار مقاله های او که اغلب آنها در مجله های آمریکا، کانادا، اروپا و ایران چاپ شده از 200 گذشته است و کتابهای مهم وی نیز به حدود 20 عنوان می رسد. نیمی از این مقاله ها و کتابها به مسایل علمی و نیم دیگر به مباحث فرهنگی و ادبی اختصاص دارد. نوشتارهای ادبی استاد که به صورت دفاتر متعدد چاپ شده زیبا و پرمحتوا می باشند. مقالات و نوشته های استاد متعدد و گوناگون است افزون بر کتابهایی که از او یاد شد آثار زیر قابل ذکر است. «نگاهی به شاهنامه»، «محمد اقبال»، «پژوهشی در اندیشه های فردوسی» در 2 جلد، «دیده و اندیشه ها»، «مهجوری و مشتاقـی». نوشته های استاد به زبان فارسی همه شیوا است. آنچه که از بیشتر آثار او نمایان است، عشق و علاقه ی وافر به زبان فارسی است. چند کتاب که به زبان انگلیسی نوشته است.

آثار علمی

تحلیل شبکه‌های برق، تئوری اطلاعات، فضاهای خطی، برگ بی برگی، حدیث آرزومندی، مهجوری و مشتاقی، پژوهشی در اندیشه‌های فردوسی، دیده‌ها و اندیشه‌ها، نگاهی به شاهنامه، محمد اقبال، هندسه عملی و علمی و غیره